Balkon z płytkami na kleju – czy to technologia, od której należy odchodzić?
Technologia balkonów i tarasów z posadzką ceramiczną układaną na mineralnej zaprawie klejowej od dekad jest najczęściej stosowanym rozwiązaniem w Polsce. Szacuje się, że zdecydowana większość balkonów i tarasów – zarówno w nowych budynkach, jak i tych poddawanych remontom – wykonana została na kleju z izolacją przeciwwodną z zaprawy uszczelniającej.
W praktyce niemal wszystkie istniejące budynki mieszkalne wybudowane w latach 70. 80. i 90., które posiadają balkony, wymagają dziś remontu. W takich obiektach bardzo często występuje nisko osadzony próg drzwi balkonowych, który ogranicza grubość warstw posadzkowych do około 2 cm. Z tego względu w przypadku remontów balkonów i tarasów wybudowanych w tym okresie okazuje się, że warunek ten spełnia wyłącznie posadzka ceramiczna na kleju i od lat nie istnieje dla niej realna alternatywa.
Skąd biorą się negatywne opinie o balkonach z posadzką klejoną?
Na forach budowlanych wykonawcy często dyskutują o przypadkach, gdzie stary klej na balkonie traci przyczepność – płytki schodzą wraz z nim, a klej miejscami praktycznie się nie trzyma. W publikacjach branżowych autorzy potwierdzają, że nadmierna wilgoć pod płytkami i brak odpowiedniego spadku prowadzą do odspojenia warstw. Czy biorąc pod uwagę, że technologia klejona to wciąż najbardziej popularna technologia wykonania balkonów i tarasów negatywne opinie na jej temat są faktycznie zasłużone?
We wcześniejszym artykule: Balkony i tarasy – najczęstsze problemy wykończeniowe wyjaśniliśmy główne błędy projektowo – wykonawcze balkonów z posadzką klejoną. W tym artykule pokażemy, że problemy techniczne przy jej zastosowaniu nie wynikają z samej technologii, lecz zaniedbań w tych obszarach wykonania i remontu balkonu, w których błędów popełniać nie wolno. Kluczowe znaczenie ma poprawne zaprojektowanie i wykonanie okapu balkonu, który jest najbardziej narażonym na uszkodzenia elementem całej konstrukcji.
Jak prawidłowo wykonać okap balkonu?
Szczelność i kompensacja naprężeń
Podstawą właściwego wykonania okapu balkonu jest szczelność i kompensacja naprężeń. Okap balkonu musi pozostać szczelny niezależnie od:
- pracy termicznej materiałów, z których jest wykonany,
- cykli zamarzania i rozmarzania,
- zmiennych warunków atmosferycznych.
W efekcie jego użycia nie może dochodzić do powstawania szczelin, w które mogłaby wnikać woda opadowa. Zastosowany profil okapowy powinien mieć budowę umożliwiającą wykonanie trwałego i elastycznego połączenia z krawędzią posadzki wzdłuż okapu, które:
- kompensuje naprężenia termiczne pomiędzy profilem okapowym a posadzką balkonu,
- zapobiega powstawaniu pęknięć i rozszczelnieniu okapu.
Odprowadzenie wilgoci z warstw podposadzkowych
Profile okapowe powinny mieć budowę umożliwiającą odprowadzenie wilgoci z warstw podposadzkowych. W strefie okapowej w warstwach podposadzkowych tworzonych przez zaprawę klejową, zaprawę uszczelniającą i zaprawę cementową, panuje bowiem znacząco wyższa wilgotność niż w pozostałej części balkonu. Zamknięta w tej warstwie wilgoć wykazuje szczególnie niszczące oddziaływanie na posadzkę w okresach zmiennych temperatur, kiedy w nocy temperatura spada poniżej zera, a w ciągu dnia przekracza 20 stopni. Taki proces powoduje degradację zaprawy i prowadzi do odspajania płytek. Dlatego profile okapowe powinny umożliwiać kontrolowane odprowadzenie wilgoci na zewnątrz, zapobiegając jej kumulacji, której efektem jest sprężanie i rozsadzanie warstw posadzkowych.
Profile okapowe odporne na korozję
Profile okapowe powinny posiadać powłoki zapewniające ochronę przed silnym oddziaływaniem korozyjnym zapraw klejowych, zapraw uszczelniających i zapraw cementowych. W systemach z posadzką klejoną, profile okapowe mocowane są do podkładu cementowego, a następnie zatapiane w warstwie zaprawy uszczelniającej i pokrywane posadzką ceramiczną układaną na zaprawie klejowej. W strefie okapowej panuje zatem środowisko o zwiększonej wilgotności. Wilgotna zaprawa cementowa, z której zbudowano podkład, ze stanu suchego o pH ok. 14,0 przechodzi w stanie wilgotnym do pH wynoszącym ok. 8,0. Zaprawę uszczelniającą i zaprawę klejową, z racji dodatków chemicznych, oznacza się pH 8,0. Jest to bardzo silnie korozyjne środowisko o odczynie zasadowym. Profile okapowe muszą więc posiadać:
- specjalistyczne powłoki antykorozyjne,
- odporność na długotrwałe oddziaływanie zapraw.
Renoplast jako pierwsza firma w Europie opracowała profile okapowe z powłokami gwarantującymi wysoką trwałość z pełną ochroną antykorozyjną, co potwierdza uzyskany certyfikat Qualicoat Seaside.
Systemowe rozwiązania wykończenia okapu
Rozwiązania wykończenia strefy okapowej powinny być kompletne i systemowe. Jest to bardzo ważny warunek zapewnienia trwałości okapu, a co za tym idzie trwałości balkonu czy tarasu. System, poza profilami okapowymi, powinien obejmować również:
- łączniki profili zapewniające szczelność połączeń,
- narożniki wykonane jako jednolite elementy,
- odbojniki występujące na styku profili okapowych ze ścianą budynku.
Co istotne, odbojniki powinny być montowane tak, aby woda opadowa spływając z posadzki balkonu została odsadzona od lica ściany zewnętrznej, uniemożliwiając powstawanie na niej zacieków.
Warunki prawidłowego wykonania warstw posadzkowych balkonu
Aby technologia posadzki klejonej była trwała, należy spełnić następujące warunki właściwego wykonania warstw posadzkowych balkonu:
- Wszystkie materiały powinny pochodzić od sprawdzonych producentów i posiadać stosowne dopuszczenia do użycia w budownictwie.
- Podkład cementowy powinien być równy i nośny, o minimalnym spadku 1,5% w kierunku okapu.
- W przypadku większych powierzchni balkonu czy tarasu, podkład cementowy powinien posiadać dylatacje, które wykonujemy nacinając podkład cementowy na głębokość 1/3 grubości warstwy. Rozmieszczenie szczelin dylatacyjnych ogranicza kształt balkonu czy tarasu, jego konstrukcja i powierzchnia. Przyjmuje się, że dylatowane pola nie powinny mieć większych wymiarów niż 3 x 3 m.
- Warstwa izolacji uszczelniającej powinna być wykonana ściśle wg informacji zawartej w karcie technicznej produktu.
- Optymalny wymiar płytek posadzkowych powinien oscylować w granicach 20 x 20 cm. Płytki o mniejszych wymiarach generują mniejsze naprężenia termiczne.
- Zalecane są jasne kolory płytek posadzkowych, ze względu na mniejsze nagrzewanie, które z kolei obniży pracę termiczną posadzki balkonu.
- Spoiny między płytkami powinny mieć szerokość w granicach 4 – 5 mm. Szersza spoina lepiej kompensuje naprężenia termiczne posadzki balkonu.
- Posadzka tarasu powinna posiadać dylatacje. Pola utworzone przez dylatacje nie powinny być większe niż 2 x 2 m. Dylatacje wykonujemy poprzez wypełnienie szczelin między płytkami posadzkowymi elastycznym uszczelnieniem, np. poliuretanowym.;
Podsumowanie - czy warto odchodzić od technologii posadzki klejonej?
Nadal najczęściej wykonując nowe lub remontując stare balkony stosujemy technologię z posadzką klejoną z izolacją z zaprawy uszczelniającej. O wyborze tej technologii decyduje wiele jej zalet, jak na przykład:
- prosta i dobrze znana technologia wykonania,
- powszechna dostępność materiałów,
- niskie koszty wykonania,
- brak ograniczeń zastosowania,
- łatwość użytkowania i konserwacji,
- trwale estetyczny wygląd,
- szeroki wybór płytek posadzkowych.
Istotna uwaga dotycząca tej technologii, to aby stosować ją na balkonach i tarasach o mniejszych powierzchniach. Ponieważ wszystkie warstwy w tej technologii są zespolone, naprężenia termiczne i konstrukcyjne oddziaływają znacznie silniej na warstwy posadzkowe niż w systemach bez użycia kleju, np. z posadzką wentylowaną, o której więcej w artykule: Tarasy wentylowane - czy to faktycznie trwałe i bezobsługowe rozwiązanie?
Podsumowując, jedynym realnym ograniczeniem zastosowania technologii klejonej jest większa wrażliwość na naprężenia w porównaniu z systemami bezklejowymi, co wymaga bezwzględnego przestrzegania zasad projektowych i wykonawczych.