Tarasy wentylowane - czy to faktycznie trwałe i bezobsługowe rozwiązanie?
Tarasy i balkony z posadzką wentylowaną w ostatnich latach zyskały ogromną popularność jako alternatywa dla tradycyjnych rozwiązań klejonych. Konstrukcja bezpośrednio niewiążąca płyty posadzkowej z podłożem jest kontrpropozycją dla powszechnie stosowanej technologii z posadzką układaną na kleju. W technologii wentylowanej posadzka układana jest na wspornikach tarasowych, dla których podłożem jest podkład cementowy pokryty warstwą izolacji przeciwwodnej. Czy taka konstrukcja jest odpowiednia dla wszystkich rodzajów tarasów i balkonów? Więcej o tym w poniższym artykule.
Czym jest taras wentylowany na wspornikach?
Taras z posadzką wentylowaną czy też tzw. taras na wspornikach to konstrukcja, w której:
- płyty ceramiczne, kamienne lub betonowe,
- układane są na wspornikach tarasowych regulowanych lub wspornikach tarasowych nieregulowanych,
- bez stosowania zapraw klejowych.
W tej technologii najczęściej stosowane są płyty ceramiczne o grubości 2 cm i o wymiarach 60x60 cm. Bezklejowa konstrukcja sprawia, że posadzka wentylowana jest całkowicie odporna na działanie zmiennych warunków atmosferycznych.
Dlaczego tarasy wentylowane zyskały taką popularność?
Konstrukcja będąca odpowiedzią na problemy związane z naprężeniami termicznymi i odprowadzeniem wilgoci to główny powód, dla którego tarasy i balkony wentylowane w ostatnich latach zyskały ogromną popularność jako alternatywa dla rozwiązań klejonych. Do głównych zalet tej technologii zalicza się również szybki montaż i równie szybki demontaż, dlatego, że brak połączeń klejonych umożliwia wymianę nawet pojedynczych płyt. W teorii oznacza to, że balkony i tarasy na wspornikach powinny cechować się wysoką trwałością oraz bezobsługowym użytkowaniem. Ostatnie lata doświadczenia z posadzką wentylowaną pokazały jednak, że ta technologia, podobnie jak pozostałe, nie jest pozbawiona wad i ograniczeń.
Najczęstsze problemy z użytkowaniem tarasów wentylowanych
Przesuwanie się płyt tarasowych na wspornikach
Zaletą tarasów z posadzką wentylowaną jest brak łączeń klejonych, czyli trwałego zespolenia płyt z podłożem. Paradoksalnie jednak jest to też wadą tej technologii, dlatego, że luźno układane na wspornikach tarasowych płyty posadzkowe mogą się przesuwać. Przemieszczanie się płyt na wspornikach ma miejsce głównie zimą, w trakcie której gromadząca się na warstwie izolacji woda opadowa, w okresie ujemnych temperatur, zamarza i rozmarza wielokrotnie. Zjawisko to powoduje przesuwanie się wsporników tarasowych z ułożonymi na nich płytami posadzkowymi. Poza tworzącymi się szerokimi szczelinami pomiędzy płytami, utratą stabilnego podparcia na wspornikach tarasowych dla płyt posadzkowych, w skrajnych przypadkach dochodzi do groźnego wysuwania się płyt poza krawędź tarasu czy balkonu.
Zanieczyszczenia pod posadzką wentylowaną i problem z odpływem
W balkonach i tarasach wykonanych w technologii z posadzką wentylowaną woda spływa szczelinami pomiędzy płytami posadzki na warstwę izolacji przeciwwodnej. Po warstwie izolacji woda opadowa płynie w kierunku okapu, skąd jest odprowadzana na zewnątrz posadzki tarasu czy balkonu. Wraz z wodą pod posadzkę wpływają różne zanieczyszczenia środowiskowe, jak na przykład liście z drzew, igły, piasek, które następnie przemieszczają się do okapu tarasu. Bardzo często stosowane wykończenia okapu nie przewidują rozwiązania tego problemu. Gromadzące się w strefie okapowej zanieczyszczenia blokują swobodny odpływ wody na zewnątrz posadzki. Nieodprowadzona woda spiętrza się, często powyżej poziomu np. izolacji progu drzwi tarasowych powodując przecieki w strefie progów drzwi tarasowych do wewnątrz budynku.
Izolacja przeciwwodna a stabilność wsporników tarasowych
W tarasach i balkonach z posadzką wentylowaną najczęściej wykonuje się izolację przeciwwodną z asfaltowej papy termozgrzewalnej. O takim wyborze decyduje jej dostępność, stosunkowo niska cena, łatwe i powszechnie znane wykonawstwo. Asfaltowa papa termozgrzewalna nie sprawdza się jednak przy tym zastosowaniu. Jej podstawową wadą są zakłady o grubości 4-6 mm tworzące łączenia papy. Bardzo często wsporniki ustawiane są na takich łączeniach tylko z częściowym podparciem. Nierówna powierzchni sprawia, że wspornik nie stoi stabilnie. Na budowach w takiej sytuacji problem rozwiązuje się prowizorycznym podkładaniem pasków papy pod przewieszone podstawy wsporników tarasowych. Praktyka pokazuje, że jest to jednak rozwiązanie bardzo nietrwałe, gdyż paski papy szybko się wysuwają, przez co wspornik traci stabilność. To prowadzi do tzw. “klawiszowania posadzki”. Dla użytkowników tarasów i balkonów z posadzką wentylowaną jest to sytuacja nieakceptowalna.
Problemy z hydroizolacją w układzie z posadzką wentylowaną
Papa termozgrzewalna a stabilność wsporników tarasowych
Papa asfaltowa oprócz wyżej opisanego problemu jest materiałem, z którego bardzo trudno wykonać szczelne i trwałe wykończenia stref przyprogowych drzwi tarasowych, szpalet oraz stref przyściennych. Ponadto, izolacja z papy zatrzymuje na swojej powierzchni spływające z wodą zanieczyszczenia środowiskowe (np. liście). Zalegające pod posadzką zanieczyszczenia blokują swobodny spływ wody. Dodatkowo, nagromadzone i trudne do usunięcia zanieczyszczenia gniją, a w okresie letnim uniemożliwiają korzystanie z balkonu lub tarasu z uwagi na uwalniający się spod posadzki, nieprzyjemny zapach.
Membrana PVC pod tarasem wentylowanym
Izolacja z membrany PCV, popularna na dachach, w zastosowaniu z posadzkami wentylowanymi posiada istotną wadę. Membrana PCV ma niską odporność na oddziaływanie zalegających pod posadzką liści i podobnych zanieczyszczeń. Długotrwały kontakt z wilgocią i nagromadzonymi zanieczyszczeniami może doprowadzić do perforacji membrany PCV nawet już po kilku sezonach użytkowania.
Dlaczego zaprawy uszczelniające nie są dopuszczone w układach otwartych
Izolacja z zaprawy uszczelniającej nie jest przeznaczona do pracy w zastosowaniu z posadzką wentylowaną. Obecnie, producenci zapraw uszczelniających nie dopuszczają jej w tzw. układach otwartych, ponieważ zaprawy nie zapewniają trwałości w warunkach stałego przepływu wody i zanieczyszczeń.
Taras wentylowany czy klejony - porównanie
Tarasy wentylowane:
- lepiej radzą sobie z naprężeniami termicznymi,
- umożliwiają łatwy demontaż płyt,
- wymagają bardzo starannego zaprojektowania, szczególnie okapu i izolacji.
Tarasy klejone:
- są bardziej odporne na przemieszczanie elementów,
- sprawdzają się lepiej na mniejszych powierzchniach,
- mają ograniczoną tolerancję na błędy wykonawcze.
Wybór technologii powinien być zawsze uzależniony od warunków technicznych i sposobu użytkowania.
Podsumowanie - kiedy taras wentylowany ma sens?
Posadzki wentylowane na tarasach i balkonach są rozwiązaniem przełomowym, szczególnie w takim klimacie jak polski, gdzie mamy do czynienia ze zmiennymi warunkami atmosferycznymi. Brak połączeń klejonych redukuje niszczące oddziaływania zmiennych temperatur praktycznie do zera. Tarasy i balkony z posadzką wentylowaną to nie tylko odpowiednie wsporniki tarasowe i płyty posadzkowe. Kluczowe znaczenie dla zwiększenia trwałości tarasu z posadzką wentylowaną ma właściwy dobór materiału, z jakiego zostanie wykonana hydroizolacja oraz systemowe wykończenie okapu. Chodzi o taki okap, który skutecznie odprowadza wodę opadową, nawet gdy jest zanieczyszczona liśćmi czy innymi zanieczyszczeniami środowiskowymi. Więcej na temat w artykule: Taras wentylowany - alternatywa dla technologii klejonej
Profile okapowe powinny posiadać budowę umożliwiającą również kontrolowane przesuwanie się płyt posadzkowych. Istotną cechą jest również oporność profili na korozję.
Renoplast od lat rozwija systemowe profile okapowe, projektowane z myślą o realnych warunkach eksploatacji tarasów i balkonów, w tym układów wentylowanych.